Zwyrodnienie siatkówki jest nieuleczalną chorobą o podłożu genetycznym, opisaną u ponad 100 ras psów (jak dotychczas, do określenia licznych zmian typowych dla zwyrodnienia siatkówki stosowano termin progresywny zanik siatkówki, powszednie stosowany jest skrót przyjęty z języka angielskiego – progressive retinal atrophy – PRA). 

Objawy kliniczne charakteryzujące się zmniejszeniem sprawności wzroku  i zmianami w dnie oka  mogą pojawić się w różnych okresach życia psa. W zależności od typu schorzenia siatkówki może wystąpić upośledzenie widzenia, zwłaszcza w nocy, aż do całkowitej ślepoty. U poszczególnych ras czas pojawienia się pierwszych objawów waha się od 6 tygodnia życia do 7 roku życia.

W Polsce nie ma obowiązku badań okulistycznych wad dziedzicznych u psów rasowych do kwalifikacji hodowlanej (w wielu krajach takie przepisy istnieją), a więc nie znana jest skala występowania zwyrodnienia siatkówki i innych wrodzonych chorób. Dziedziczne wady narządu wzroku powszechnie występują u wszystkich psów rasowych. Wykonane badania nad zwyrodnieniem siatkówki i innymi chorobami okulistycznymi u wielu ras psów pozwoliły na ustalenie podłoża genetycznego występowania tej wady i precyzyjne sklasyfikowanie choroby oraz ustalenie wieku w jakim choroba najczęściej się pojawia.

Rasy obciążone wrodzonymi wadami wzroku to m.in.: briard, border collie, owczarek szkocki collie, owczarek szetlandzki, polski owczarek nizinny, welsh corgi cardigan, sznaucer miniaturowy, akita, alaskan malamute, samoyed, norweski elkhound, syberian husky, seter irlandzki, labrador retriever, golden retriever, chesapeake bay retriever, nova scotia duck tolling retriever, angielski cocker spaniel, angielski springer spaniel, cavalier king charles spaniel, spaniel tybetański, papillion, pudel, chart arabski sloughi. U większości tych ras można już u szczeniąt zlokalizować gen odpowiedzialny za dziedziczną chorobę wzroku, można określić, które szczenię zachoruje, które jest zdrowe i które jest nosicielem (samo nie chorując może przekazać wadę potomstwu).

Badanie takie powinien przejść każdy pies przeznaczony do hodowli oraz psy pracujące. Jest ono niebolesne i nieinwazyjne.

Badania prowadzi dr hab. n. wet. Ireneusz Balicki prof. nadzw., od 1985 roku jest nauczycielem akademickim  w Katedrze i Klinice Chirurgii Zwierząt Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. W  2005 roku na podstawie monografii „Badania  nad  rozpoznawaniem  i  leczeniem  przewlekłego  powierzchownego  zapalenia  rogówki  u  psów” otrzymał stopień naukowy doktora habilitowanego o specjalności chirurgia i okulistyka. Jest członkiem założycielem Polskiego Stowarzyszenia Lekarzy Weterynarii Małych Zwierząt (PSLWMZ), Polskiego Towarzystwa Nauk Weterynaryjnych, a także EuropeanVeterinary Ophthalmology oraz Przewodniczącym Sekcji okulistycznej Komisji ds. Badania i Certyfikacji Wad Wrodzonych Zwierząt  PSLWMZ.  Jest autorem ponad 100 publikacji  z zakresu okulistyki, anestezjologii i chirurgii weterynaryjnej. Katedra i Klinika Chirurgii Zwierząt posada unikalny sprzęt do diagnostyki okulistycznej taki jak: zestawy oftalmoskopów do badania dna oka,  tonometr cyfrowego  do mierzenia ciśnienia wewnątrzgałkowego, soczewki do gonioskopii, lampe szczelinową a ponadto  fundus kamerę Handy NM 2000,  i elektroretinograf.. Fundus kamera Handy NM 2000 umożliwia bezpośrednią analizę i rejestrację badanych obszarów dna oka a jej połączenie z komputerem i specjalne oprogramowanie zapewnia zapis i  katalogowanie wyników poszczególnych badań oraz analizę zmian siatkówki po bardzo krótkim badaniu pacjenta. Society of

Katedra i Klinika Chirurgii Zwierząt we współpracy z Zakładem Hodowli Amatorskich i Zwierząt Dzikich Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie prowadzi program badawczy dotyczący polskich ras psów myśliwskich: charta polskiego, gończego polskiego i ogara polskiego. U tych ras występuje zwyrodnienie siatkówki nie rozpoznane dokładnie pod względem klinicznym. Celem prowadzonych badań okulistycznych jest: ustalenie częstości występowania zwyrodnienia siatkówki i innych dziedzicznych wad narządu,  określenie czasu pojawienia się pierwszych objawów okulistycznych co pozwoli na ustalenie optymalnego czasu badania. Przy małej populacji, małej puli genowej i prawdopodobnie wysokim spokrewnieniu osobników, wady genetyczne mogą pojawiać się coraz częściej. W związku z tym wydaje się niezbędne przeprowadzenie analizy aktualnego stanu populacji polskich psów ras myśliwskich, ich zinbredowania i procentowego określenia osobników, u których występują wrodzone schodzenia narządu wzroku. Planowane jest utworzenie jednolitej bazy rodowodowej pozwalającej na potwierdzenie uwarunkowań genetycznych występowania dziedzicznych wad narządu wzroku oraz opracowanie programu kojarzeń zmierzającego do zmniejszania wystąpienia tych wad u charta polskiego oraz ogara i gończego polskiego. Współpracujemy również z Polską Akademią Nauk w Krakowie gdzie planowane jest wykonanie badań genetycznych.

U chartów polskich, ogarów polskich i gończych polskich badania wykonywane są bezpłatnie w trakcie trwania projektu badawczego. U pozostałych ras psów badania są płatne – badanie kończy wydanie certyfikatu. Koszt badania  wynosi 100 zł.

1. Katedrze i Klinice Chirurgii Zwierząt - Lublin – w każdy dzień roboczy po uprzednim telefonicznym uzgodnieniu. – kontakt i zapisy na badanie prof. Ireneusz Balicki tel. 603 066 376

2. Najbliższe badania wyjazdowe:

   - 02-03.10.2010 GDYNIA – kontakt i zapisy na badanie: Marta Kościańska tel. 601 158 173,

  - 23.10.2010 ZEDERMAN k/Olkusza – kontakt i zapisy na badanie: prof. Ireneusz Balicki tel. 603 066 376.