REGULAMIN EGZAMINU PSA TOWARZYSZĄCO - TROPIĄCEGO II STOPNIA  PTT - II
 
KONKURENCJA A: Praca węchowa

1. Ślad obcy 60 minut, długość 900 kroków, 4 załamania, 4 przedmioty, 2 kąty ostre ślad zwodniczy 15 min na ostatniej prostej - ścieżka śladu 80 pkt. - przedmioty (4x5 pkt.) 20 pkt.

RAZEM 100 pkt.

KONKURENCJA B: Posłuszeństwo

1. Rewirowanie za przedmiotem o woni własnej 30 pkt.
2. Chodzenie przy nodze bez smyczy 10 pkt.
3. Wykonywanie rozkazów na odległość siad, waruj w trakcie biegania luzem w dowolnej kolejności  30 pkt.
4. Zostawanie w pozycji siad i waruj z marszu i powrót do psa 20 pkt.
5. Pozostawanie w pozycji waruj , gdy przewodnik jest w odległości 40 kroków 10 pkt.

RAZEM 100 pkt.
OGÓŁEM 200 pkt.

Oceny wg punktów:

Doskonała 192 – 200 pkt.
bardzo dobra 180 – 191 pkt.
dobra 160 – 179 pkt.
dostateczna 140 – 159 pkt.
Niedostateczna 0 – 139 pkt.

Uwaga:
Do zdania egzaminu pies musi uzyskać minimum 70 pkt w każdej z konkurencji – A i B
 
KONKURENCJA A: Praca węchowa

1. ŚLAD OBCY

60 minut, długość 900 kroków, 5 odcinków prostych, 4 załamania, 4 przedmioty, 2 kąty ostre, na ostatniej prostej ślad zwodniczy 15 min., czas wypracowania śladu 20 min
- węszenie śladu 80 pkt.  - cztery przedmioty (5 + 5 + 5 + 5)= 20 pkt.                   
 Razem: 100 pkt
komendy: „wąchaj” lub „szukaj”
Ślad obcy, długości 900 kroków, leżący 60 min., mający cztery załamania, w tym 2 pod kątem prostym i dwa kątem ostrym (30o – 60o), 4 przedmioty. Sędzia nadzorując układanie śladu decyduje o jego kształcie, w zależności od ukształtowania terenu. Układane ślady muszą być różnych kształtów. Nie może być tak, że np. przy każdym śladzie poszczególne zwroty i przedmioty występują w tej samej odległości. Podstawa musi być dobrze oznaczona tabliczką wbitą z lewej strony punktu wyjścia. Na podstawie śladu deptacz stoi 1 min., potem wchodzi na ślad normalnym krokiem, pierwszy przedmiot kładzie po co najmniej 50 krokach na drugiej prostej, drugi przedmiot w środku trzeciej, trzeci na czwartej prostej, czwarty na końcu śladu. Przedmioty kładzione są przez deptacza w marszu, bez zatrzymywania. Po położeniu ostatniego przedmiotu deptacz idzie jeszcze kilka kroków w linii śladu normalnym krokiem, by następnie wrócić z dala od układanego śladu.
Po 15 min. od początku układania śladu inny deptacz układa ślad zwodniczy przecinający ostatnią prostą. Pies może pracować na śladzie na 10 m lince lub luzem. Oba sposoby są jednakowo oceniane.
Jeżeli przewodnik nie ukończy pracy na śladzie w czasie 20 minut, sędzia przerywa pracę.

Postanowienia wykonawcze

Przed układaniem śladu deptacz pokazuje przedmioty sędziemu lub osobie odpowiedzialnej za układanie śladu. Przedmioty muszą być dobrze przesycone zapachem deptacza, musi on je trzymać w kieszeni nie krócej niż 30 min. Przedmioty mają mieć rozmiary: długość 10 cm, szerokość 2 – 3 cm, grubość 0,5 – 1 cm.
Wszystkie przedmioty należy oznaczyć numerami śladu, na którym będą kładzione.
Przewodnik z psem nie mogą obserwować układania śladu. Dla zachowania jednolitości zapachu na śladzie deptacz nie może zatrzymywać się, szurać nogami, a przedmioty powinien kłaść na samej ścieżce śladu, a nie obok.
Po wywołaniu przewodnik melduje się u sędziego z psem gotowym do pracy węchowej i zgłasza sposób zachowania się psa przy przedmiotach – podejmuje czy zaznacza. Połączenie tych dwóch sposobów jest błędem. Sędzia sprawdza tatuaż psa. Na znak sędziego pies jest powoli i spokojnie doprowadzany do podstawy i wypuszczany na ślad. Przed pracą na śladzie, w czasie nawęszania i pracy należy unikać przymusu. Na podstawie śladu należy dać psu dostateczną ilość czasu na nawęszenie zapachu. Należy unikać wszystkiego, co wywoła u psa nadmierne pobudzenie i szturmową prace na śladzie. Pies powinien pracować na śladzie powoli,z nosem przy ziemi. Gdy pies wyjdzie na ślad, przewodnik stoi w miejscu wypuszczając stopniowo luźną linkę aż do odejścia psa na odległość 10 m. W czasie pracy na śladzie przewodnik zachowuje odległość 10 m również wtedy, gdy pies pracuje luzem. Gdy pies znajdzie przedmiot, musi go bez pomocy przewodnika natychmiast, przekonywująco
zaznaczyć lub podjąć. Przy podejmowaniu przedmiotu pies może stać, usiąść lub przyjść do przewodnika. Wyjście z przedmiotem do przodu, jak również podejmowanie przedmiotu warując jest błędem. Pies może zaznaczać przedmioty warując, siedząc lub stojąc. Po znalezieniu przez psa przedmiotu, przewodnik kładzie linkę na ziemię i idzie natychmiast do psa.
Znaleziony przedmiot pokazuje sędziemu podnosząc go w ręce do góry. Od tego punktu na znak sędziego przewodnik kontynuuje ze swoim psem pracę na śladzie, postępując podobnie jak przy wyjściu z podstawy śladu. Po ukończeniu pracy na śladzie należy okazać znalezione przedmioty sędziemu. Dozwolone jest, aby przewodnik udał się w kierunku psa, który podjął przedmiot. Błędem jest wyjście psa do przodu z podjętym przedmiotem. Linka ma być przymocowana do szorek lub łańcuszka. Możliwość pracy bez linki zostaje zachowana. Używanie dodatkowych rzemieni jest zabronione. Sposób prowadzenia linki zostawia się przewodnikowi. Obwąchanie tabliczki oznaczającej podstawę śladu nie jest błędem. Jeżeli pies opuści linię śladu i jest wstrzymywany przez przewodnika, sędzia nakazuje przewodnikowi podążać za psem. Przy powtórnym tego typu zdarzeniu, o ile pies wróci na ślad, następuje przerwanie pracy na śladzie. Sędzia powinien przerwać pracę na śladzie, gdy przewodnik odszedł od linii śladu na więcej niż długość linki nawet w linii ukośnej, naciągnął psa do linii śladu, oraz gdy pies samodzielnie nie podejmuje śladu.
 
Konkurencja  B :  POSŁUSZEŃSTWO
 
1. REWIROWANIE ZA PRZEDMIOTEM O WONI WŁASNEJ 30 pkt.
komendy: „rewir”, „szukaj”

Przedmiot o wymiarach 10x3x1 cm, przesycony wonią przewodnika, zostaje podrzucony na pole o wymiarach minimum 50x50 m. Dla wyróżnienia tego obszaru z reszty terenu należy jego cztery narożniki oznaczyć tyczkami. Pomocnik podrzucający przedmiot nie może wejść na pole ćwiczenia. Pies i przewodnik nie widzą miejsca podrzucenia. Przedmiot nie może w istotnym stopniu różnić się kolorem od podłoża, ani wystawać ponad pokrycie terenu. Przed rozpoczęciem ćwiczenia przewodnik daje psu do nawęszenia drugi, podobny przedmiot przesycony wonią własną. Nawęszenie może być dokonane z ziemi lub z ręki. Przewodnik decyduje, w którym miejscu na wskazanym przez sędziego boku pola rozpocznie z psem rewirowanie. Przewodnik decyduje również o kierunku swojego marszu przez pole, ważne jest by doszedł do przeciwległego boku pola po linii prostej, a pies skutecznie wykonał rewirowanie pola i znalazł przedmiot. Czas na znalezienie przedmiotu – 5 minut. Ocenę należy obniżyć za powracanie psa w tę część pola, na której już był. Pies może być przez przewodnika zachęcany do pracy. Jeżeli pies znalazł przedmiot powinien go jednoznacznie wskazać. Może to zrobić stojąc, siadając lub warując, względnie podnosząc go stojąc lub siedząc. Dawanie głosu przy wskazywaniu przedmiotu nie jest błędem, ale nie jest pożądane. Zaaportowanie przedmiotu jest niepożądane. Jeżeli pies tak zrobi całe ćwiczenie można ocenić maksimum na ocenę dostateczną.
Ćwiczenie należy ocenić na ocenę niedostateczną, jeżeli pies nie znajdzie przedmiotu w czasie 15 minut.
 
2. CHODZENIE PRZY NODZE BEZ SMYCZY 10 pkt.
komendy: „równaj” lub „noga”

Po zameldowaniu się dwóch przewodników z psami, jeden odchodzi na wyznaczone miejsce, w którym pozostawia psa warującego. Drugi przewodnik przyjmuje postawę zasadniczą z psem siedzącym przy nodze i rozpoczyna ćwiczenie. Zwalnia psa ze smyczy (przewiesza ją przez lewe ramię lub chowa do kieszeni) i maszeruje z psem przy nodze około 30 kroków na oznaczonej trasie. Po przejściu 10 kroków wykonuje zwrot w prawo, po przejściu następnych 10 kroków – zwrot w lewo, po dalszych 10 krokach wykonuje zwrot w tył i zatrzymuje się. Pies powinien usiąść bez komendy. Tą samą drogą wraca z psem wolnym biegiem do pozycji wyjściowej, wykonując jak poprzednio wszystkie zwroty. Po przyjściu do punktu wyjściowego wykonuje zwrot, a pies przyjmuje bez komendy pozycje siedzącą. Pies powinien przez cały czas ćwiczenia iść lub biec przy nodze, nie wysuwając barku poza kolano przewodnika. Przewodnik wykonuje ćwiczenie samodzielnie na wyznaczonej trasie. Wydawanie komend dozwolone jest przy ruszaniu z miejsca, zmianie kierunku i tempa marszu. Wpływanie na psa innymi sposobami powoduje każdorazowo obniżenie oceny. Na znak sędziego przewodnik z psem przechodzi przez grupę 2 – 4 osób wolno poruszających się, zatrzymuje się w środku tej grupy co najmniej jeden raz. Ćwiczenie kończy wychodząc z grupy. Zostawanie psa z tyłu, wyprzedzanie, odchodzenie od nogi jak również zwalnianie przewodnika przy zwrotach jest błędem.

Punkty karne:

A. Podczas chodzenia psa przy nodze, wybiega on do przodu, pozostaje w tyle lub odchodzi od nogi przewodnika  1 – 4 pkt.
B. Wydawanie podwójnych rozkazów lub używanie ich wielokrotnie każdorazowo 1 pkt.
C. Wpływanie na psa niedozwolonymi sposobami (doping), 1 – 5 pkt
D. Załatwianie się w czasie ćwiczeń oraz inne błędy nie wymienione 2 – 5 pkt.
E. Przewodnik dopasowuje swój marsz lub bieg do tempa psa 1 - 2 pkt.
F. Ugryzienie osób będących w grupie lub ucieczka przed grupą przerwanie ćwiczenia - dyskwalifikacja
 
3. WYKONYWANIE ROZKAZÓW SIAD I WARUJ NA ODLEGŁOŚĆ 30 pkt.
komendy: „siad” lub „waruj” (15 + 15 pkt.)

Przewodnik chodzi z psem na teren ćwiczeń. Na znak sędziego daje hasło do odbiegnięcia od nogi. Możliwe jest użycie dodatkowego bodźca do skłonienia psa do oddalenia się od przewodnika, np. rzucenie zabawki, piłki, osoba towarzysząca itp. – oceniane jest zachowanie psa po wydaniu komendy „siad” i „waruj”. Minimalna odległość, z której pies musi wykonać rozkazy wynosi 20 kroków. Na znak sędziego przewodnik daje psu komendę„siad”, która pies powinien bezzwłocznie wykonać (czas do 1 sek.). Zachowanie wobec ewentualnej zabawki nie ma znaczenia dla oceny. Powtórzenie hasła powinno spowodować obniżenie oceny o 1 pkt., podwójna komenda – 1 pkt karny. Jeżeli pies przyjmie inną pozycję powinien otrzymać 4 pkt. karne. Przewodnik może dodatkowym hasłem, np. imieniem psa, zwrócić uwagę na siebie bez punktów karnych. Ocenie podlega wykonanie komendy oraz wytrzymanie w tej pozycji przez 15 sekund. Po tym czasie na znak sędziego pies może być zawołany do nogi lub przewodnik może dojść do psa. Zachowanie psa w tym czasie nie podlega ocenie.
Analogicznie przeprowadza się ćwiczenie z wykonaniem komendy „waruj”.
 
4. ZOSTAWANIE W POZYCJI SIAD I WARUJ Z MARSZU I POWRÓT DO PSA  20 pkt.
komendy: „siad”, „waruj” (10 + 10 pkt.)

Przewodnik z psem bez smyczy rusza przed siebie. Po co najmniej 10 krokach podaje słowna komendę „siad”, na która pies ma szybko usiąść, przy czym przewodnik nie może zmieniać kroku, ani się obejrzeć. Po dalszych 30 krokach przewodnik zatrzymuje się i odwraca do psa. Na znak sędziego przewodnik wraca do psa i zajmuje miejsce po jego prawej stronie. Jeżeli pies zamiast usiąść zawaruje lub stanie zostaje mu odjętych do 5 pkt. Następnie przewodnik rusza znów prosto przed siebie podając psu komendę „noga”. Po co najmniej 10 krokach podaje komendę „waruj”, na która pies ma natychmiast zawarować. Bez jakiegokolwiek dalszego oddziaływania na psa i bez odwracania się przewodnik idzie dalej prosto jeszcze 30 kroków, zatrzymuje się, odwraca do psa i spokojnie staje. Na znak sędziego przewodnik wraca do psa. Jeśli pies zamiast zawarować usiadł lub stanął zostaje mu odjętych do 5 pkt.

5. WAROWANIE PRZY ODWRACANIU UWAGI 10 pkt.
Rozkazy: „waruj”, „siad”

Przewodnik daje psu rozkaz „waruj”, zostawia psa w ustalonym miejscu, następnie odchodzi w linii prostej na odległość 40 kroków, zatrzymuje się i odwraca do psa. Przewodnik powinien stać bez ruchu i nie może wpływać gestami ani słowami na pozostawionego psa. Po ukończeniu ćwiczenia, na polecenie sędziego, przewodnik wraca do psa, staje z jego prawej strony i daje rozkaz „siad”. W czasie warowania nie wolno pozostawiać żadnych przedmiotów przy psie.
Niespokojne zachowanie się przewodnika, jak również inna ukryta pomoc i zbyt wczesne podniesienie się psa przy podejściu przewodnika są błędne. Jeśli pies wstanie lub usiądzie, ale pozostanie w miejscu warowania, otrzymuje część punktów. Jeśli pies oddali się z miejsca warowania o ponad 3 metry przed zakończeniem ćwiczeń przez drugiego psa, to otrzymuje 0 pkt. za warowanie. Jeśli natomiast opuści swoje miejsce po zakończeniu przez drugiego psa ćwiczeń otrzymuje część pkt., jeżeli pod koniec ćwiczenia wychodzi naprzeciw idącemu do niego przewodnikowi, to można mu odjąć do 3 pkt.